Paracetamol - Thuốc quen thuộc nhưng không thể sử dụng tùy ý
Paracetamol là thuốc hạ sốt, giảm đau được sử dụng phổ biến ở cả trẻ em và người lớn. Tuy nhiên, nếu dùng quá liều hoặc sử dụng không đúng cách, thuốc có thể gây tổn thương gan nghiêm trọng, thậm chí dẫn đến suy gan cấp và đe dọa tính mạng nếu không được điều trị kịp thời.
Đáng lưu ý, trong nhiều trường hợp, các triệu chứng ban đầu của ngộ độc Paracetamol rất kín đáo, khiến người bệnh và gia đình dễ chủ quan, bỏ lỡ "thời gian vàng" để điều trị.
Những nguyên nhân khiến trẻ dễ bị ngộ độc Paracetamol
Theo các bác sĩ, nhiều trường hợp ngộ độc Paracetamol ở trẻ bắt nguồn từ những sai sót trong quá trình sử dụng thuốc như:
- Tự ý tăng liều khi thấy trẻ sốt cao hoặc sốt kéo dài.
- Cho trẻ uống thuốc quá nhiều lần hoặc khoảng cách giữa các lần uống quá gần nhau.
- Sử dụng đồng thời nhiều loại thuốc cảm cúm hoặc thuốc giảm đau có cùng thành phần Paracetamol.
- Nhầm lẫn giữa các hàm lượng thuốc (80 mg, 120 mg, 160 mg, 250 mg, 500 mg…).
- Đong thuốc bằng thìa ăn hoặc thìa cà phê thay vì dụng cụ đo chuyên dụng.
- Để thuốc trong tầm với của trẻ, tạo điều kiện để trẻ tự ý lấy uống.
Dấu hiệu cảnh báo ngộ độc Paracetamol
Trong 24 giờ đầu
Triệu chứng thường không điển hình và rất dễ bị bỏ qua, bao gồm:
- Buồn nôn, nôn.
- Mệt mỏi, lừ đừ.
- Chán ăn.
- Đau bụng.
- Da xanh, tái.
Sau 24-72 giờ (trong trường hợp ngộ độc nặng)
Người bệnh có thể xuất hiện các dấu hiệu nghiêm trọng hơn như:
- Đau vùng gan (hạ sườn phải).
- Vàng da, vàng mắt.
- Tiểu ít.
- Lơ mơ, rối loạn ý thức.
- Suy gan cấp, có thể đe dọa tính mạng.
Các bác sĩ khuyến cáo, nhiều trẻ vẫn tỉnh táo và sinh hoạt bình thường sau khi uống quá liều Paracetamol. Vì vậy, không nên chờ đến khi xuất hiện triệu chứng mới đưa trẻ đến bệnh viện.
Cần làm gì khi nghi ngờ trẻ uống quá liều Paracetamol?
Khi nghi ngờ trẻ uống quá liều, cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất ngay lập tức, kể cả khi trẻ chưa có biểu hiện bất thường.
Nếu có thể, hãy mang theo:
- Vỏ hộp hoặc chai thuốc.
- Tên thuốc và hàm lượng.
- Số lượng viên thuốc hoặc lượng siro trẻ đã uống.
- Thời điểm trẻ uống thuốc.
Tuyệt đối không tự gây nôn cho trẻ, không áp dụng các mẹo dân gian và không tự ý cho trẻ sử dụng thêm bất kỳ loại thuốc nào khi chưa có hướng dẫn của nhân viên y tế.
Việc điều trị càng sớm, đặc biệt trong 8 giờ đầu sau khi uống quá liều, sẽ giúp tăng khả năng bảo vệ gan và hạn chế tối đa các biến chứng nguy hiểm.
Cách phòng tránh ngộ độc Paracetamol ở trẻ
Để sử dụng Paracetamol an toàn, cha mẹ cần lưu ý:
- Chỉ dùng Paracetamol khi trẻ sốt từ 38,5⁰C trở lên hoặc theo chỉ định của nhân viên y tế.
- Luôn tính liều thuốc theo cân nặng của trẻ, không theo độ tuổi.
- Khoảng cách giữa hai lần uống tối thiểu từ 4-6 giờ.
- Không sử dụng quá 4 liều trong vòng 24 giờ, trừ khi có chỉ định của bác sĩ.
- Kiểm tra kỹ thành phần của các thuốc cảm cúm, thuốc giảm đau để tránh dùng đồng thời nhiều chế phẩm chứa Paracetamol.
- Sử dụng xi lanh hoặc cốc chia vạch để đong thuốc đúng liều.
- Bảo quản thuốc trong tủ có khóa, ngoài tầm nhìn và tầm với của trẻ.
Khuyến cáo từ Bệnh viện Đa khoa Đông Anh
Paracetamol là thuốc an toàn và hiệu quả nếu được sử dụng đúng chỉ định và đúng liều lượng. Tuy nhiên, việc sử dụng quá liều có thể gây tổn thương gan nghiêm trọng trong khi những giờ đầu gần như không có biểu hiện rõ ràng.
Bệnh viện Đa khoa Đông Anh khuyến cáo các bậc phụ huynh cần chủ động theo dõi, sử dụng thuốc đúng hướng dẫn và không tự ý tăng liều khi trẻ sốt hoặc đau kéo dài. Khi nghi ngờ trẻ uống quá liều Paracetamol, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay để được thăm khám và điều trị kịp thời, tránh những biến chứng đáng tiếc có thể xảy ra.
Bệnh viện Đông Anh
